طيور و پرندگان مىرسد ولى در گويش بيرجند ( گاورس gavars ) به معنى مطلق « ارزن » است و به همهء انواع آن اطلاق مىگردد و « ارزن » نوعى از « گاورس » مىباشد . گاورس در بيرجند سه نوع است و همهء انواع آن را در اواخر برج حمل ( فروردين ) مىكارند و در اواخر برج اسد ( مرداد ) درو مىكنند . اين انواع عبارتند از : 1 - 3 - 1 - گاورس ارزن ( گاورس ارزه garvarse arze ) : اين نوع گاورس خوشه‌هاى افشان دارد و شبيه به ذرّت‌افشان است ؛ دانه‌هاى اين گاورس نسبتا درشت است . 2 - 3 - 1 - گاورس چماقى ( گاورس چماقى gavarse camaqi ) : گاورس چماقى خوشه‌هاى بسته همانند « بلال » دارد و دانه‌هاى آن از نوع قبلى ريزتر است . 3 - 3 - 1 - گاورس زرد ( گاورس زرد gavarse zard ) : اين گاورس مانند گاورس ارزن خوشه‌هاى افشانى دارد ولى رنگ‌دانه‌هاى آن از گاورس ارزن زردتر است و در حقيقت نوعى از آن گاورس است . يادداشت - گاورس علاوه‌بر آن‌كه براى خوراك طيور و پرندگان مصرف مىشود مصرف غذايى هم دارد و نانى از آن مىپزند به نام « گاورسى » ( گاورسى gavarsi ) و آش و پلو هم از آن مىپزند . بيشتر كشاورزان و روستاييان از گاورس استفادهء غذايى مىكنند . 4 - 1 - پنبه : پنبه از محصولات بسيار باارزش است كه در بيرجند و روستاهاى آن به فراوانى به عمل مىآيد و آن را « پمبه pambe » تلفّظ مىكنند . در بيرجند دو نوع پنبه به‌دست مىآيد : يكى سفيد كه همين پنبهء معمولى است و نوع ديگر به رنگ زرد مايل به سرخ است كه به آن پنبهء سرخچه ( پمبى سخچه pambey soxce ) و يا « سقچه » ( سقچه soqce ) و ملّه ( ملّه malle ) « 1 » مىگويند . از اين پنبه نوعى كرباس و « قديفه » ( قطيفه ) مىبافند كه به آن « قديفى سخچه / سقچه qadifey soxcee / soqce » يا « قديفى ملّه qadifey malle » مىگويند و بيشتر زنان روستايى و كشاورزان از آن به‌عنوان چادر و مردان به عنوان بارانى استفاده مىكنند . در فارسى « ملّه » به

--> ( 1 ) . نك : بندهاى خاكى . ص 168 . پانويس شماره 1 .